สำหรับความเชื่อของคนที่มีบ้านเป็นของตัวเองนอกจากจะมีพิธีการไหว้ศาลพระภูมิ ที่เป็นการบูชาเทพ เทวดาอารักษ์ที่คอยปกป้องรักษา และปกป้องคนภายในครอบครัวให้พ้นจากภัยอันตราย ซึ่งโดยทั่วไปแล้วจะตั้งอยู่บริเวณหน้าบ้านแล้วนั้น ก็ยังมีพิธีไหว้เจ้าที่กลางบ้านเจ้าทางที่เปรียบเสมือนเจ้าของบ้านเรือน หรือเป็นวิญญาณบรรพบุรุษที่ยังอยู่ในบ้านเรือน ซึ่งเรานั้นก็ควรที่จะกราบไหว้เผื่อว่ามีการกระทำอะไรที่ทำพลาดพลั้งโดยไม่ได้ตั้งใจและในวันนี้เราก็เลยจะมาแนะนำวิธีการไหว้เจ้าที่กลางบ้านที่ถูกต้อง เพื่อเป็นการเปิดทางให้การทำสิ่งต่างๆ ราบรื่น มีโชคมากขึ้น ถ้าหากอยากจะรู้แล้วว่าวิธีไหว้เจ้าที่กลางบ้านมีอะไรบ้างก็ตามไปดูกันเลย

การไหว้เจ้าที่ศาลพระภูมิ

VS

การไหว้เจ้าที่กลางบ้าน เหมือนกันหรือแตกต่างกันไหม

และก่อนที่เราจะไปดูว่าการไหว้เจ้าที่กลางบ้านนั้นมีพิธีอย่างไรบ้าง เรามาไขข้อสงสัยกันก่อนว่าความเชื่อระหว่างการไหว้เจ้าที่ศาลพระภูมิกับการไหว้เจ้าที่กลางบ้านนั้น เหมือนหรือแตกต่างกันไหม ซึ่งสำหรับทั้งสองอย่างนั้นเหมือนกันตรงที่ทั้งคู่ล้วนเป็นความเชื่อของคนไทยที่ต้องเคารพสิ่งศักดิ์สิทธิ์ประจำบ้านให้คุ้มครองอยู่เย็นเป็นสุข แต่จะแตกต่างกันดังนี้

• ศาลพระภูมิ จะเป็นศาลที่ถูกตั้งไว้บริเวณด้านหน้าบ้าน ตัวศาลนั้นจะมีลักษณะเสาเดียวและอยู่สูงกว่าศาลเจ้าที่ โดยศาลพระภูมินั้นจะมีเทพเทวดา หรือเป็นวิญญาณที่มีศักดิ์ชั้นสูง ซึ่งเรานั้นเป็นคนที่อัญเชิญให้เข้ามาเพื่อดูแลรักษาสมาชิกภายในบ้านให้อยู่ร่มเย็นเป็นสุข
• ศาลเจ้าที่ เป็นศาลที่สามารถตั้งไว้ได้ทั้งบริเวณหน้าบ้านและในบ้าน ซึ่งถ้าหากจะตั้งไว้บริเวณหน้าบ้านที่เดียวกับศาลพระภูมิ จะต้องมีตั้งศาลให้ต่ำกว่า และส่วนใหญ่ตัวศาลเจ้าที่นั้นจะเป็นเรือนไทยจำลองฐานรอง 4 เสา หรือ 6 เสานั่นเอง สำหรับเจ้าที่เจ้าทางจะเป็นดวงวิญญาณเจ้าของที่ดิน หรือวิญญาณบรรพบุรุษที่อาศัยอยู่ที่ดินตรงนี้ ไม่ได้เป็นวิญญาญที่ถูกเชิญมาจากที่อื่น

ทำไมต้องมีการไหว้เจ้าที่กลางบ้าน

สำหรับการไหว้เจ้าที่กลางบ้าน หรือที่เรียกว่าการไหว้เจ้าที่ เจ้าทางนั้นจะเป็นการเคารพวิญญาณเจ้าของบ้านหรือบรรพบุรุษที่เคยอยู่บ้านเรามาก่อน นอกจากนี้ยังเป็นการขอขมาและขออโหสิกรรมกับเรื่องที่เราได้ล่วงเกิน เพื่อเป็นการเปิดทางให้สมาชิกในบ้านอยู่กันอย่างร่มเย็นเป็นสุข อีกทั้งยังเชื่อว่าถ้าหากได้ไหว้เจ้าที่กลางบ้านแล้วจะเป็นการช่วยผ่อนเคราะห์จากหนักให้กลายเป็นเบา เรียกโชคลาภ เปิดโอกาสให้ทำมาค้าขายดีขึ้นได้อีกด้วย

ของไหว้สำหรับพิธีการไหว้เจ้าที่กลางบ้าน

สำหรับใครที่ต้องการจะไหว้เจ้าที่กลางบ้าน ในขั้นตอนแรกจะต้องเตรียมของดังนี้

1.น้ำเปล่าหรือน้ำสะอาด จำนวน 5 แก้ว

2.ผลไม้มงคล จำนวน 9 ชนิด อาทิเช่น กล้วย ส้ม องุ่นแดง สาลี่ แอปเปิลแดง ลูกพลับ ทับทิม แก้วมังกร ลิ้นจี่ แก้วมังกร หรือจะเป็นผลไม้มงคลก็สามารถใช้ได้

3.ชุดหมากพลู จำนวน 9 คำ

4.ดอกดาวเรือง จำนวน 9 ดอก

5.ผ้าขาวบาง จำนวน 1 ผืน

6.ธูป จำนวน 5 ดอก

7.เทียน จำนวน 2 เล่ม

ขั้นตอนการไหว้เจ้าที่กลางบ้าน

เมื่อเพื่อนๆ ทุกคนก็รู้แล้วว่าของไหว้เจ้าที่กลางบ้านมีอะไรบ้าง ก็คงจะเดาออกว่าขั้นตอนการไหว้นั้นก็คงไม่ยุ่งยากเหมือนกัน ใช่ครับขั้นตอนการไหว้เจ้าที่กลางบ้านนั้นไม่ยุ่งยากเลย เพื่อนๆ สามารถทำเองได้ โดยไม่ต้องเดินทางไปนิมนต์พระสงฆ์หรือพราหมณ์เพื่อมาประกอบพิธี ซึ่งขั้นตอนการไหว้เจ้าที่กลางบ้านจะมีดังนี้

ขั้นตอนที่ 1 เตรียมของไหว้ทั้ง 7 อย่างตามที่บอกไว้มาให้ครบ หลังจากนั้นจัดที่ไหว้โดยให้ตัวของเรานั้นหันหน้าเข้าหาบ้าน จากนั้นให้เอาผ้าขาวบางที่เตรียมมาปูไว้บนโต๊ะ แล้วนำของไหว้ทั้งหมดมาจัดใส่ภาชนะ หรือใส่พานที่เราได้เตรียมเอาไว้

ขั้นตอนที่ 2 หลังจากนั้นให้เริ่มต้นจุดธูป และ จุดเทียน หลังจากนั้นให้เริ่มกล่าวคำขอขมาเจ้าที่กลางบ้าน ดังนี้

-“ข้าแต่เจ้าที่เจ้าทาง เจ้าของที่เจ้าของทาง เจ้าของบ้าน เจ้าของเรือน ของบ้านเลขที่ …(ตรงนี้ให้พูดที่บ้านเลขที่ที่เราอาศัยอยู่)… ที่อยู่ในหลังนี้ วันนี้เป็นวันที่ดี ข้าพเจ้า …(ชื่อ-นามสกุลของเรา)… ได้นำเครื่องสักการบูชามาตั้งถวายเพื่อขอขมากรรม หากมีสิ่งอันใดก็ตามที่ข้าพเจ้าได้ทำผิดไป ทั้งโดยตั้งใจก็ดี-ไม่ตั้งใจก็ดี ทั้งรู้ก็ดี-ไม่รู้ตัวก็ดี ข้าพเจ้าขออโหสิกรรมแก่ท่าน ขอให้ท่านจงได้โปรดงดโทษ เว้นโทษ และอโหสิกรรมให้แก่ข้าพเจ้าด้วยเถิด และได้ขอโปรดช่วยให้ข้าพเจ้าที่อยู่บ้านเลขที่ …(ตรงนี้ให้พูดที่บ้านเลขที่ที่เราอาศัยอยู่)…หลังนี้ …(ขอพรต่างๆ ตามที่ใจเราอยากขอ หรือจะขอให้ท่านนั้นคุ้มครองให้สมาชิกอยู่อย่างร่มเย็นเป็นสุขก็ได้)” หลังจากนั้นให้ปักธูป

ขั้นตอนที่ 3 และเมื่อธูปที่เราปักอยู่นั้นหมดดอกเรียบร้อยแล้ว ก็ให้เรานั้นดับเทียนทุกเล่ม และให้เอามือของเรานั้นแตะหรือจับที่พาน ภาชนะที่ใส่ของไหว้อยู่ และกล่าวคำลาขอไหว้ ดังนี้

-“ขอแดน ขอชานให้ลูกให้หลานได้กิน เพื่อความเป็นสิริมงคล” หรือบางบ้านจะใช้คำลาว่า

-“ขอเดน ขอทานให้ลูกให้หลานได้กิน เพื่อความเป็นสิริมงคล”

เท่านี้ก็เป็นการเสร็จสิ้นขั้นตอนการไหว้เจ้าที่กลางบ้านแล้ว

ไหว้เจ้าที่กลางบ้าน ช่วงเวลาไหนถึงจะดี?

หลังจากที่รู้ว่าของไหว้และวิธีการไหว้มีขั้นตอนอะไรกันบ้างแล้ว หลายคนคงจะสงสัยว่าการไหว้เจ้าที่กลางบ้านนั้นควรจะไหว้ช่วงไหนและเวลาไหนดี และควรทำบ่อยแค่ไหน สำหรับการไหว้เจ้าที่กลางบ้านนั้นควรทำทุกๆ 3 – 6 เดือนเพื่อเป็นการขอขมาลาโทษหากได้ทำผิดพลั้งอะไรไป ซึ่งวันที่เหมาะสมกับการไหว้นั้นจะเป็นวันอังคารและวันเสาร์ เวลาเที่ยงวัน หรือ 12 นาฬิกา เพราะถือว่าวันนี้เป็นวันรับนั้นเอง

เมื่อมีวันที่เหมาะสมแล้ว วันที่ไม่ควรไหว้ก็มีเหมือนกัน ซึ่งวันที่ไม่ควรไหว้เจ้าที่กลางบ้านนั้นคือเดือน เมษายน และเดือนตุลาคม นั้นก็เพราะว่า ในเดือนเมษายนนั้นเชื่อกันว่าเป็นเดือนที่ร้อน และเดือนตุลาคมนั้นเป็นเดือนที่จะมีสัมภเวสีมาขอสาวบุญเยอะมาก จึงไม่นิยมไหว้กันใน 2 เดือนนี้นั่นเอง

และนี่ก็เป็นสิ่งที่ควรรู้ทั้งหมดสำหรับการไหว้เจ้าที่กลางบ้านที่เราเอามาฝากเพื่อนๆ กันในวันนี้ครับ ซึ่งการไหว้เจ้าที่กลางบ้านนั้นนอกจากจะเป็นการแสดงความเคารพของเราแก่เจ้าที่ที่เป็นผู้รักษาสถานที่หรือบ้านเรานั้น ยังถือว่าเป็นพิธีที่จะช่วยให้ชีวิตของผู้อาศัยนั้นอยู่กันอย่างร่มเย็นเป็นสุข แคล้วคลาดและปลอดภัย อีกทั้งยังช่วงนำมาซึ่งโชคลาภอีกด้วย อย่างไรก็ตามใครที่กำลังรู้สึกไม่สบายใจหรือชีวิตติดอยู่กับปัญหา มีอุปสรรคมากมาย ก็ลองไหว้เจ้าที่กลางบ้านดูนะครับ เพื่อเป็นการสร้างความสบายใจ คลายกังวล และเป็นการเสริมสิริมงคลให้แก่บ้านของเราด้วย